Thứ Tư, 13 tháng 2, 2013
Thứ Ba, 22 tháng 11, 2011
Ngẫm về một thời ấu trĩ
Xin hãy bớt đi những lời chúc tụng, và cũng vơi vơi đi những phẫn nộ về thực trạng xuống cấp này nọ của đạo lý xã hội đang tràn vào học đường tàn phá tâm hồn thế hệ đang lớn. Thay vào đó, hãy nói nhiều hơn, viết nhiều hơn những khát vọng. Khát vọng của dân tộc, khát vọng của thế hệ trẻ.
Với những ai đã từng đứng trên bục giảng, dù ở nhà trường phổ thông hay giảng đường đại học, vào những ngày cận kề 20.11 này đều bồi hồi nhớ lại những kỷ niệm khó quên trong quãng đời dạy học của mình, nhất là với những người đã không còn thường xuyên lên bục giảng vì đã rẽ sang một lối phụ khác [và người ta hay tự diễu là đã "mất dạy"] thì cái xốn xang "dẫu lìa ngó ý còn vương tơ lòng" càng da diết hơn. Vì, trong bộn bề những công việc, những quan hệ, những giao tiếp thì, với tôi, những kỷ niệm ấm lòng trên đường đời vẫn là kỷ niệm với học sinh, sinh viên của mình.
Xin chỉ kể hai câu chuyện diễn ra cách nay chỉ mấy tuần.
Biết tôi vừa qua một ca phẫu thuật hiểm nghèo, bà giáo Th.. và bà chủ quán cơm chay ở chân núi Yên Tử, học trò cũ của tôi cách đây hơn 50 năm rủ nhau lấy vé bay vào thăm thầy. Bà giáo Th. dịu dàng kể lại : "Em động viên các cháu học sinh em đang dạy kèm là cô chỉ đi hai ngày và cô sẽ dạy bù. Các em nhao nhao hỏi, cô đi đâu. Nghe em nói là đi thăm thầy giáo đã dạy cô cách đây 50 năm, các em trợn tròn mắt ngạc nhiên. Một em cười phá lên: hay thật, còn chúng em bây giờ ở trường nếu thầy giáo ốm bỏ tiết dạy là chúng em tung hô ngay!
Tôi cười ra nước mắt trước mặt hai cô học trò cũ nay đã lên chức bà để nghĩ về nghề và về sự nghiệp giáo dục.
Tiễn hai cô học sinh hôm trước, thì hôm sau lại xúc động tiếp tiến sĩ Đ.Th, sinh viên khoa Triết, khóa I Đại học Tổng hợp Hà Nội những năm 80, nay đang giữ một trọng trách, trước khi ra sân bay về Hà Nội đã phóng xe đến ngồi với thầy 30 phút chỉ để "tận mắt thấy thầy, nắm chặt tay thầy để thực sự an tâm về sức khỏe của thầy".
Chỉ ba mươi phút cũng đã đủ để chúng tôi chia sẻ với nhau những nhức nhối về thực trạng của chuyện "trồng người" và động viên nhau, từ chỗ đứng của mình, gắng hết sức cho dù là nhỏ nhoi, cho dù là vô vọng, vẫn không nản lòng trong tâm thế "con tằm đến thác cũng còn vương tơ"! Và, trong sự vương vấn đó, tôi kể lại hai câu chuyện sau đây.
Câu chuyện tình cờ nhưng gợi nhiều suy tưởng. Tối vừa rồi, trong căn phòng hẹp tại tp HCM của cô giáo Thể Tần có cuộc hội ngộ thú vị giữa thầy và trò lớp 10C một trường ở Hà Nội do cô làm chủ nhiệm sau 45 năm xa cách, kể từ 1964. Cô giáo và thầy giáo đã quá cái tuổi "xưa nay hiếm" nhiều, tóc đã bạc trắng, còn học trò thì cũng đã lên chức ông nội, bà ngoại cả. Gặp nhau sau gần nửa thế kỷ, mừng mừng, tủi tủi. S..., đại tá quân đội đã về hưu, nhận được điện thoại của trưởng lớp gọi, đã đứng ngồi không yên chờ vợ về để trao ngay cháu ngoại cho bà giữ, để rồi phóng vội từ Biên Hòa về kịp dự cuộc hội ngộ. Phg.., Nh, BăngT.., Đc... vẫn phong cách đảm đang của những nữ sinh Hà Nội, khệ nệ mang những túi thức ăn chuẩn bị sẵn đến nhà cô giáo, ríu rít "quát" các bạn nam Hh..., T... khẩn trương bưng bê dọn bàn. Chuyện đang nở như ngô rang bỗng trầm hẳn xuống khi nhắc đến hai bạn Cg... và Ng..đã yên nghỉ trên nghĩa trang Trường Sơn .
Tế nhị và kín đáo làm loãng bớt đi bầu không khí trầm lắng, cô Tần nhắc đến câu thơ mà cả lớp 10C từng ngồi im như tượng trong buổi thầy Tg.. lên lớp "...Sáng chớm lạnh trong lòng Hà Nội. Những phố dài xao xác hơi may. Người ra đi đầu không ngoảnh lại. Sau lưng thềm nắng lá rơi đầy...". Rồi bàn tiệc lại lặng đi khi S.. lên tiếng : "Dạo ấy thầy là thần tượng của chúng em. Buổi thầy trình bày về Paven Coocsaghin trong "Thép đã tôi thế đấy" cả lớp nuốt từng lời. Và rồi sau đó, chính câu thơ thầy giảng trên lớp: "Tuổi hai mươi khi hướng đời đã thấy. Thì xa xôi gấp mấy cũng lên đường. Sống ở Thủ đô mà dạ để mười phương..." đã giục giã em vào bộ đội. Hôm đi B, em chỉ đến có mỗi nhà bạn Tâm nhờ chuyển lời chào các bạn rồi từ đó em ra thẳng ga lên tàu vào Vinh".
Cô Tần gợi lại chuyện một học sinh gặp cô sau 15 năm trụ bám trên Tây Bắc, đã phàn nàn về cái thời ấu trĩ "sống ở thủ đô mà dạ để mười phương" ấy khiến cho giờ đây mình bị thua chúng kém bạn về bằng cấp, về cuộc sống.
Người thầy giáo trầm ngâm khẽ hỏi học trò: "Các em nghĩ thế nào về cái thời gọi là "ấu trĩ" ấy? Đôi lúc tôi tự hỏi mình: đúng hay sai khi tôi gieo vào tâm hồn các em để rồi thúc giục các em "khi hướng đời đã thấy" thì cần dấn mình nhập cuộc với lời thầm thì giục giã: "Mỗi người chỉ sống có một lần. Vậy hãy sống như thế nào để khi nằm xuống không phải ân hận". Cô giáo chủ nhiệm lại thủ thỉ: "Không hiểu có ai trong các em oán chúng tôi về một thời ấu trĩ ấy không?".
H..., nhà doanh nghiệp thành đạt, trả lời không chút ngập ngừng: "Xin thưa thật với cô, với thầy, quả là dạo ấy, không phải là chúng em đã hoàn toàn tin những điều rất lý tưởng mà thầy truyền đạt như cậu đại tá này tin đâu. Cũng có những cái lướng vướng, nhưng điều phải khẳng định là chúng em biết đó là cái cần hướng tới, và đó chính là cái làm cho chúng em không bị gục ngã. Ấu trĩ thì quả là có, nhưng đẹp cô ạ".
Nhẹ nhàng và khẽ khàng, Phg.., rồi BgT.., rồi Đ...lên tiếng : "Đúng là một thời ấu trĩ cô ạ. Nhưng chúng em sẵn sàng đánh đổi cái bon chen, thực dụng nghiệt ngã một cách hối hả hưởng thụ với bao nhiêu những hư hỏng từng chứng kiến, để đổi lấy thời ấu trĩ ấy".
Nh...dịu dàng nhưng không kém phần quyết liệt : "nhưng chính nhờ cái ấu trĩ đẹp của một thời ấy đã khiến cho chúng em đôi lúc phẫn nộ và thất vọng trước sự "tỉnh táo và thực dụng" của những người đang nói một đằng làm một nẻo, họ càng nói đến lý tưởng bao nhiêu chúng em càng buồn bấy nhiêu trước những việc làm bẩn thỉu của họ. Hồi ấy, chúng em "ấu trĩ" nhưng chúng em tin thật và làm thật, mà do vậy mà học trò của thầy, của cô không gục ngã, chúng em có thể đàng hoàng ngẩng cao đầu và không hổ thẹn khi khuyên dạy con cháu của chúng em".
Thế nhưng, "có lẽ không nên nghĩ đến chuyện "đánh đổi" ấy các em ạ. Người ta không thể cùng tắm hai lần trên một dòng sông, vì các con sông đều chảy", người thầy giáo trầm giọng nói với học trò mà như nói với chính mình. "Phải thấy cho ra cái ấu trĩ của một thời mới hiểu rõ được ý nghĩa của việc vượt qua cái ấu trĩ ấy, cho dù là nó có cái "đẹp" theo một ý nghĩa nào đấy, để vươn tới sự đổi mới.
"Năm xưa ta nói rất nhiều "cực kỳ" và "hết sức"
Tội nghiệp nhất là ta nói chân thành rất mực.
Chưa biết rằng "trời" còn xanh hơn "trời xanh"...
Ta đã thấy những chỗ lõm chỗ lồi trên mặt trăng sao
Những vết bùn trên tận đỉnh chín tầng cao...
Năm xưa ta vô tình tô đẹp cuộc đời để mà tin.
Nay ta càng thêm tin mà không cần tô vẽ gì nữa cả...
Ta đã trả giá đau và ta đã học nhìn".*
Người thầy giáo đọc mấy câu thơ gan ruột trong nỗi xúc động cháy lòng trước các học sinh cũ của mình.
Đúng vậy, cái giá phải trả càng đau thì cái nhìn càng trầm tĩnh và thấu đáo. Đúng là "một cuộc thám hiểm thật sự không phải ở chỗ tìm kiếm những vùng đất mới, mà ở chỗ cần có đôi mắt mới". Cũng trời đất ấy, thế giới ấy, con người thế ấy nhưng với đôi mắt mới sẽ nhìn ra những điều mà một tầm mắt hạn hẹp, thiển cận và nô lệ vào những định kiến và những tín điều, sẽ không thể nào nhìn ra được.
Có đôi mắt mới sẽ nhìn ra được vẻ đẹp thật sự của lý tưởng mà chúng ta đang theo đuổi với nhận thức sâu sắc rằng một cuộc sống không có lý tưởng là một cuộc sống mù lòa. Lý tưởng đó là lý tưởng vĩ đại mà vì nó, bao thế hệ Việt Nam đã phải ngả xuống để đất nước đứng dậy. Lý tưởng được Bác Hồ ghi trọn vẹn và rõ ràng trong Di Chúc: Xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, thống nhất, độc lập dân chủ và giàu mạnh.
Chỉ thế là quá đủ. Càng thêm thắt, càng cao đàm khoát luận càng rời xa chân lý, rơi vào những ảo tưởng duy ý chí theo kiểu "vẽ rắn thêm chân".
Câu chuyện tạm dừng lại với một câu hỏi đặt ra: Thầy ơi, em vẫn nhớ câu hỏi thầy gợi ra từ dạo ấy: Gớt nói phải hành động. Lênin thì đòi hỏi phải ước mơ. Vậy Gớt đúng hay Lênin đúng, hay cả hai đều đúng?
"Vâng, phải biết ước mơ, song ước mơ chỉ có ý nghĩa khi nó giục giã con người hành động. Lý tưởng chỉ đẹp khi bằng hành động cụ thể và thiết thực để lý tưởng không chỉ là một lời xưng tụng". Chậm rãi trả lời, người thầy giáo già đưa tặng các học trò của mình tập bài báo đã đăng gần đây với đoạn thơ của Nadim Hikmet do Cao Xuân Hạo dịch làm lời đề tựa:
Nếu tôi không cháy lên, Nếu anh không cháy lên, Thì làm sao, Bóng tối, trở thành, Ánh sáng?
Và rồi, chính trong mạch suy tưởng ấy, sau lần họp mặt này, người thầy giáo viết bức thư gửi học sinh Chu Văn An niên khóa 1954-1955 như sau :
Các bạn học sinh Chu Văn An niên khóa 1954-1955 thân mến,
Được biết các bạn sẽ có cuộc họp mặt thú vị kỷ niệm 50 năm ngày ra trường, rất tiếc là không có điều kiện để có mặt trong ngày vui lớn biết bao xúc động về một chặng đường dài với vô vàn biến động, tôi xin có đôi dòng gửi đến các bạn.
Một nửa thế kỷ đã lùi về quá khứ nhưng dòng sông cuộc sống thì vẫn miệt mài tuôn chảy. Cũng chính vì thế, hoài niệm về những gì đã qua bao giờ cũng gợi nên một cảm giác bâng khuâng khó tả. "Thế sự du du nại lão hà"* các bạn cũng như tôi đều đã bước vào, hoặc đang bước vào, cái tuổi "xưa nay hiếm". Ấy thế mà chắc rằng, đứng dưới những tán cây trong sân trường hôm nay, những tán cây đã chở che và làm dịu mát tâm hồn của một thời đáng nhớ, mỗi chúng ta đều như sống lại những kỷ niệm của một thời trai trẻ một đi không trở lại, để càng thêm trân trọng những gì đã trải qua.
Đó là sự trân trọng một thời tuổi trẻ hừng hực khí thế "trùng trùng say trong câu hát, lớp lớp đoàn quân tiến về" giải phóng Thủ đô. Chúng tôi may mắn có mặt trong "đoàn quân tiến về" ấy để rồi có dịp chia sẻ với các bạn những xúc động của tuổi trẻ Hà Nội ngập tràn khát vọng về những cái gì rất mới lạ, rất thiêng liêng, tuy buổi ấy chúng ta chưa đủ trưởng thành về đường đời và về trí tuệ để hiểu đó là cái gì.
Trong sự "chưa trưởng thành" vừa lưu giữ những giá trị thật lớn lao sẽ đi mãi với chúng ta suốt cuộc đời, vừa tàn phai những sốc nổi cuồng tín của một thời ấu trĩ "cố tô vẽ để mà tin" khi chúng ta tin mà "không cần tô vẽ nữa", thì những giá trị ảo sẽ tan ra như bong bóng xà phòng dưới ánh sáng thật của cuộc đời. Chỉ có điều, thật khó để tách bạch rạch ròi trong hoài niệm cái gì là bong bóng, cái gì không bao giờ tàn phai nếu thiếu sự trung thực với chính mình.
Chả nhẽ vào lúc này đây, khi mà vận nước đang đặt ra những câu hỏi lớn cho những trái tim biết đập cùng nhịp với đất nước, những trái tim biết xót xa và trân trọng xương máu của lớp lớp người đã ngã xuống, trong đó có những bạn thân yêu của chúng ta hôm nay không có mặt, lại không cần nữa những trái tim Đancô của M.Gorky từng thanh lọc tâm hồn và xáo động nếp nghĩ của chúng ta hơn nửa thế kỷ trước đây mà tôi đã có dịp trình bày với các bạn mà tôi tin chắc rằng nhiều bạn vẫn còn nhớ. Liệu có phải ánh lửa từ "trái tim Đancô" ấy đã nâng chúng ta lên trên đôi cánh "Chim Ưng" chao lượn trên bầu trời vần vũ mây đen cùng với "Chim báo bão" như những tia chớp báo hiệu, đã cất lên tiếng hát dữ dội, giục giã khát vọng tự do, bung phá mọi thứ kìm kẹp để tự khẳng định mình chứ không cam chịu than phận cừu non trong bầy cừu ngoan ngoãn theo cái gậy của người chăn dắt!
Gợi lại một vài hình bóng xưa cũ không nhằm ngoan cố ngụy biện cho những dại dột cả tin của một thời ấu trĩ, mà là để biết gìn giữ và khẳng định những nét đẹp không thể phôi pha trong vang bóng một thời thanh sạch và non tơ của một thế hệ đón chào bình minh của độc lập, tự do ra đời từ máu lửa kháng chiến. Với tôi, đó là gợi lại trong suy tư và tự nhìn lại mà tự vấn, liệu có phải từ trên bục giảng, mình đã "xui dại" một thế hệ "cả tin" để rồi họ chưng hửng, ngơ ngác trước những sự thật phũ phàng của cuộc đời đầy bụi bặm và không thiếu lừa lọc, dối trá rồi vỡ ra sự thật không như người ta tưởng, và tệ hơn, như người ta nói!
May thay, lời tự vấn ấy tôi đã nhiều lần tâm sự với nhiều thế hệ các bạn học sinh, sinh viên cũ của tôi, từ những lớp của các bạn hôm nay, cho đến các sinh viên khóa I của khoa Triết học Đại học Tổng hợp những năm 80 thế kỷ trước, đều nhận được cùng một câu trả lời: Đó là một thời đáng nhớ sau khi đã thanh lọc, gạt bỏ những dại dột, sốc nổi rất dễ hiểu, và trong chừng mực nào đấy cũng rất đáng yêu, của sự vụng dại chân thành.
Vì, nói cho cùng, có những giá trị nhất thời được đánh bóng mạ kền nhưng khi được phơi ra dưới ánh sáng thật của cuộc sống đã sớm nhạt nhòa, han rỉ để cho những giá trị thật không cần tô son vẽ phấn của tính nhân bản đích thực, nền tảng của sự định hình tính cách con người, sẽ tự khẳng định ý nghĩa bền vững của chúng. Đấy là điều tôi nghĩ về thời trai trẻ của chúng ta, của tôi và của các bạn, để chân thành chuyển đến các bạn những suy tư và có thể cũng là những lời nhắn gửi thô thiển thành thật này.
Dù muốn dù không chúng ta đã cùng lên một chuyến tàu lịch sử, một chuyến tàu không có vé khứ hồi. Những sân ga rồi đây chúng ta còn có sức lướt qua, những nhà ga chúng ta sẽ đáp xuống, có thể có những bóng dáng quen thuộc, nhưng tuyệt đối không là những nơi chúng ta đã từng đi. Con đường phía trước chưa có bản đồ. Thế giới đã thay đổi. Những kinh nghiệm có sẵn không còn đủ cho hành trình đi về phía trước, những lời răn dạy cũ kỹ theo kiểu kinh nhật tụng lảm nhảm đang gây khó chịu cho chúng ta, không chỉ vì tuổi già khó tính, mà là vì sức trẻ trong tư duy của mỗi chúng ta. Cho nên, hoài niệm về những giá trị, những kỷ niệm đã qua là để chúng ta còn tiếp tục đi về phía trước khi mà tất cả đã "bảy mươi xuân"!
Xin hãy cầu chúc cho mỗi chúng ta vẫn giữ được sức trẻ trong tư duy để không chịu còng lưng do gánh nặng của tuổi tác hoặc sự níu kéo của tập quán cũ đang tiếp sức cho sự áp đặt của những khuôn mẫu cũ kỹ mà mối mọt đã đục ruỗng từ bên trong nhưng vẫn còn cái mẻ ngoài phốp pháp. Mong các bạn nhận ở tôi, một người thầy giáo chỉ muốn được là người bạn cũ của các bạn, rất trân trọng những kỷ niệm mà chúng ta đã có, lời chúc tốt đẹp gửi đến buổi gặp mặt "lịch sử" kỷ niệm nửa thế kỷ của tình bạn thân quý. Chúc chúng ta mọi sự tốt lành.
Lý do giục giã tôi đưa lại bức thư được viết vào ngày 5.11 năm ngoái [đã có dịp đăng một phần trên trang điện tử Vietnamnet năm ngoái] vì tình cờ tôi xúc động đọc được bài "Người thầy giáo góp phần định hướng lý tưởng sống của chúng tôi" của Vũ Xuân Vinh vốn là một học sinh Chu văn An những năm 50, đăng trên tạp chí THẾ GIỚI MỚI 14.11. 2011. Thì ra, "hạnh phúc đơn sơ, ước mơ nho nhỏ" như thế này nhận được trên những dặm đường "khấp khểnh, gập ghềnh" với những nhiễu nhương dễ làm nản chí, đã trở thành những liều thuốc hồi sinh, làm cho người ta vững bước đi tới.
Cũng vì thế, trong dịp kỷ niệm ngày 20.11, tôi nghĩ, xin hãy bớt đi những lời chúc tụng, và cũng vơi vơi đi những phẫn nộ về thực trạng xuống cấp này nọ của đạo lý xã hội đang tràn vào học đường tàn phá tâm hồn thế hệ đang lớn. Thay vào đó, hãy nói nhiều hơn, viết nhiều hơn những khát vọng. Khát vọng của dân tộc, khát vọng của thế hệ trẻ. Những khát vọng đó phải là biểu tượng của văn hóa, của đời sống tinh thần mà xã hội đang cần. Đó chính là sản phẩm của văn hóa, thứ văn hóa đích thực mà cuộc đời, trước hết là thế hệ trẻ, đang rất cần.
Vì sao? Vì, "văn hóa là không thỏa mãn cái đã có, là đi tìm chân trời". Thế nhưng lại "không tìm thấy đâu, vì đi tới thì nó lại lùi xa...". **** Không thể có một bản chỉ đường đã được vạch sẵn, cứ thế mà ngoan ngoãn, cung cúc bước theo, mà phải biết tự mình tìm tòi. Chính vì "không thỏa mãn cái đã có" nên phải "đi tìm chân trời ", đó là một sự bứt phá. Bởi vậy, trong cuộc "đi tìm chân trời" này, cần một đôi mắt mới để phát hiện được những cái mình cần tìm, chứ không thể thỏa mãn với cái đã có và đang có.
Chuyện này thật ra chẳng có gì mới. Cách nay hơn tám thế kỷ, ông cha ta đã răn dạy tuổi trẻ: Nam nhi tự hữu xung thiên chí. Hưu hướng Như Lai hành". Làm trai phải có chí xông trời thẳm, việc gì cứ phải lẽo đẽo lần theo vết chân của Phật tổ Như Lai. Nên nhớ đây là thơ của một nhà sư, thiền sư Quảng Nghiêm [1122-1190]! Chống giáo điều đến thế thì thế hệ hôm nay phải cúi đầu bái phục và tự hào về ông cha mình. Đây không phải là chuyện hoài cổ "bao giờ cho đến ngày xưa", kể cả "ngày xưa" của những năm 50 hay 80 của thế kỷ trước, mà chỉ là chuyện "con tằm đến thác cũng còn vương tơ" mà thôi.
____________________
*Marcel Proust "Đi tìm thời gian đã mất".
** Việt Phương "Cửa Mở".
***Câu mở đầu của bài thơ "Cảm hoài" của Đặng Dung, cuối thế kỷ XIV, tạm dịch là: "Việc đời dằng dặc mà ta đã già rồi, biết làm thế nào đây"!
**** Phạm Văn Đồng "Văn hóa và Đổi mới. Tác phẩm và Bình luận. Bộ Văn hóa Thông tin. 1997. tr.119, tr.120,
Với những ai đã từng đứng trên bục giảng, dù ở nhà trường phổ thông hay giảng đường đại học, vào những ngày cận kề 20.11 này đều bồi hồi nhớ lại những kỷ niệm khó quên trong quãng đời dạy học của mình, nhất là với những người đã không còn thường xuyên lên bục giảng vì đã rẽ sang một lối phụ khác [và người ta hay tự diễu là đã "mất dạy"] thì cái xốn xang "dẫu lìa ngó ý còn vương tơ lòng" càng da diết hơn. Vì, trong bộn bề những công việc, những quan hệ, những giao tiếp thì, với tôi, những kỷ niệm ấm lòng trên đường đời vẫn là kỷ niệm với học sinh, sinh viên của mình.
Xin chỉ kể hai câu chuyện diễn ra cách nay chỉ mấy tuần.
Biết tôi vừa qua một ca phẫu thuật hiểm nghèo, bà giáo Th.. và bà chủ quán cơm chay ở chân núi Yên Tử, học trò cũ của tôi cách đây hơn 50 năm rủ nhau lấy vé bay vào thăm thầy. Bà giáo Th. dịu dàng kể lại : "Em động viên các cháu học sinh em đang dạy kèm là cô chỉ đi hai ngày và cô sẽ dạy bù. Các em nhao nhao hỏi, cô đi đâu. Nghe em nói là đi thăm thầy giáo đã dạy cô cách đây 50 năm, các em trợn tròn mắt ngạc nhiên. Một em cười phá lên: hay thật, còn chúng em bây giờ ở trường nếu thầy giáo ốm bỏ tiết dạy là chúng em tung hô ngay!
Tôi cười ra nước mắt trước mặt hai cô học trò cũ nay đã lên chức bà để nghĩ về nghề và về sự nghiệp giáo dục.
Tiễn hai cô học sinh hôm trước, thì hôm sau lại xúc động tiếp tiến sĩ Đ.Th, sinh viên khoa Triết, khóa I Đại học Tổng hợp Hà Nội những năm 80, nay đang giữ một trọng trách, trước khi ra sân bay về Hà Nội đã phóng xe đến ngồi với thầy 30 phút chỉ để "tận mắt thấy thầy, nắm chặt tay thầy để thực sự an tâm về sức khỏe của thầy".
Chỉ ba mươi phút cũng đã đủ để chúng tôi chia sẻ với nhau những nhức nhối về thực trạng của chuyện "trồng người" và động viên nhau, từ chỗ đứng của mình, gắng hết sức cho dù là nhỏ nhoi, cho dù là vô vọng, vẫn không nản lòng trong tâm thế "con tằm đến thác cũng còn vương tơ"! Và, trong sự vương vấn đó, tôi kể lại hai câu chuyện sau đây.
 |
Tế nhị và kín đáo làm loãng bớt đi bầu không khí trầm lắng, cô Tần nhắc đến câu thơ mà cả lớp 10C từng ngồi im như tượng trong buổi thầy Tg.. lên lớp "...Sáng chớm lạnh trong lòng Hà Nội. Những phố dài xao xác hơi may. Người ra đi đầu không ngoảnh lại. Sau lưng thềm nắng lá rơi đầy...". Rồi bàn tiệc lại lặng đi khi S.. lên tiếng : "Dạo ấy thầy là thần tượng của chúng em. Buổi thầy trình bày về Paven Coocsaghin trong "Thép đã tôi thế đấy" cả lớp nuốt từng lời. Và rồi sau đó, chính câu thơ thầy giảng trên lớp: "Tuổi hai mươi khi hướng đời đã thấy. Thì xa xôi gấp mấy cũng lên đường. Sống ở Thủ đô mà dạ để mười phương..." đã giục giã em vào bộ đội. Hôm đi B, em chỉ đến có mỗi nhà bạn Tâm nhờ chuyển lời chào các bạn rồi từ đó em ra thẳng ga lên tàu vào Vinh".
Cô Tần gợi lại chuyện một học sinh gặp cô sau 15 năm trụ bám trên Tây Bắc, đã phàn nàn về cái thời ấu trĩ "sống ở thủ đô mà dạ để mười phương" ấy khiến cho giờ đây mình bị thua chúng kém bạn về bằng cấp, về cuộc sống.
Người thầy giáo trầm ngâm khẽ hỏi học trò: "Các em nghĩ thế nào về cái thời gọi là "ấu trĩ" ấy? Đôi lúc tôi tự hỏi mình: đúng hay sai khi tôi gieo vào tâm hồn các em để rồi thúc giục các em "khi hướng đời đã thấy" thì cần dấn mình nhập cuộc với lời thầm thì giục giã: "Mỗi người chỉ sống có một lần. Vậy hãy sống như thế nào để khi nằm xuống không phải ân hận". Cô giáo chủ nhiệm lại thủ thỉ: "Không hiểu có ai trong các em oán chúng tôi về một thời ấu trĩ ấy không?".
H..., nhà doanh nghiệp thành đạt, trả lời không chút ngập ngừng: "Xin thưa thật với cô, với thầy, quả là dạo ấy, không phải là chúng em đã hoàn toàn tin những điều rất lý tưởng mà thầy truyền đạt như cậu đại tá này tin đâu. Cũng có những cái lướng vướng, nhưng điều phải khẳng định là chúng em biết đó là cái cần hướng tới, và đó chính là cái làm cho chúng em không bị gục ngã. Ấu trĩ thì quả là có, nhưng đẹp cô ạ".
Nhẹ nhàng và khẽ khàng, Phg.., rồi BgT.., rồi Đ...lên tiếng : "Đúng là một thời ấu trĩ cô ạ. Nhưng chúng em sẵn sàng đánh đổi cái bon chen, thực dụng nghiệt ngã một cách hối hả hưởng thụ với bao nhiêu những hư hỏng từng chứng kiến, để đổi lấy thời ấu trĩ ấy".
Nh...dịu dàng nhưng không kém phần quyết liệt : "nhưng chính nhờ cái ấu trĩ đẹp của một thời ấy đã khiến cho chúng em đôi lúc phẫn nộ và thất vọng trước sự "tỉnh táo và thực dụng" của những người đang nói một đằng làm một nẻo, họ càng nói đến lý tưởng bao nhiêu chúng em càng buồn bấy nhiêu trước những việc làm bẩn thỉu của họ. Hồi ấy, chúng em "ấu trĩ" nhưng chúng em tin thật và làm thật, mà do vậy mà học trò của thầy, của cô không gục ngã, chúng em có thể đàng hoàng ngẩng cao đầu và không hổ thẹn khi khuyên dạy con cháu của chúng em".
Thế nhưng, "có lẽ không nên nghĩ đến chuyện "đánh đổi" ấy các em ạ. Người ta không thể cùng tắm hai lần trên một dòng sông, vì các con sông đều chảy", người thầy giáo trầm giọng nói với học trò mà như nói với chính mình. "Phải thấy cho ra cái ấu trĩ của một thời mới hiểu rõ được ý nghĩa của việc vượt qua cái ấu trĩ ấy, cho dù là nó có cái "đẹp" theo một ý nghĩa nào đấy, để vươn tới sự đổi mới.
"Năm xưa ta nói rất nhiều "cực kỳ" và "hết sức"
Tội nghiệp nhất là ta nói chân thành rất mực.
Chưa biết rằng "trời" còn xanh hơn "trời xanh"...
Ta đã thấy những chỗ lõm chỗ lồi trên mặt trăng sao
Những vết bùn trên tận đỉnh chín tầng cao...
Năm xưa ta vô tình tô đẹp cuộc đời để mà tin.
Nay ta càng thêm tin mà không cần tô vẽ gì nữa cả...
Ta đã trả giá đau và ta đã học nhìn".*
Người thầy giáo đọc mấy câu thơ gan ruột trong nỗi xúc động cháy lòng trước các học sinh cũ của mình.
Đúng vậy, cái giá phải trả càng đau thì cái nhìn càng trầm tĩnh và thấu đáo. Đúng là "một cuộc thám hiểm thật sự không phải ở chỗ tìm kiếm những vùng đất mới, mà ở chỗ cần có đôi mắt mới". Cũng trời đất ấy, thế giới ấy, con người thế ấy nhưng với đôi mắt mới sẽ nhìn ra những điều mà một tầm mắt hạn hẹp, thiển cận và nô lệ vào những định kiến và những tín điều, sẽ không thể nào nhìn ra được.
Có đôi mắt mới sẽ nhìn ra được vẻ đẹp thật sự của lý tưởng mà chúng ta đang theo đuổi với nhận thức sâu sắc rằng một cuộc sống không có lý tưởng là một cuộc sống mù lòa. Lý tưởng đó là lý tưởng vĩ đại mà vì nó, bao thế hệ Việt Nam đã phải ngả xuống để đất nước đứng dậy. Lý tưởng được Bác Hồ ghi trọn vẹn và rõ ràng trong Di Chúc: Xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, thống nhất, độc lập dân chủ và giàu mạnh.
 GS Tương Lai. |
Câu chuyện tạm dừng lại với một câu hỏi đặt ra: Thầy ơi, em vẫn nhớ câu hỏi thầy gợi ra từ dạo ấy: Gớt nói phải hành động. Lênin thì đòi hỏi phải ước mơ. Vậy Gớt đúng hay Lênin đúng, hay cả hai đều đúng?
"Vâng, phải biết ước mơ, song ước mơ chỉ có ý nghĩa khi nó giục giã con người hành động. Lý tưởng chỉ đẹp khi bằng hành động cụ thể và thiết thực để lý tưởng không chỉ là một lời xưng tụng". Chậm rãi trả lời, người thầy giáo già đưa tặng các học trò của mình tập bài báo đã đăng gần đây với đoạn thơ của Nadim Hikmet do Cao Xuân Hạo dịch làm lời đề tựa:
Nếu tôi không cháy lên, Nếu anh không cháy lên, Thì làm sao, Bóng tối, trở thành, Ánh sáng?
Và rồi, chính trong mạch suy tưởng ấy, sau lần họp mặt này, người thầy giáo viết bức thư gửi học sinh Chu Văn An niên khóa 1954-1955 như sau :
Các bạn học sinh Chu Văn An niên khóa 1954-1955 thân mến,
Được biết các bạn sẽ có cuộc họp mặt thú vị kỷ niệm 50 năm ngày ra trường, rất tiếc là không có điều kiện để có mặt trong ngày vui lớn biết bao xúc động về một chặng đường dài với vô vàn biến động, tôi xin có đôi dòng gửi đến các bạn.
Một nửa thế kỷ đã lùi về quá khứ nhưng dòng sông cuộc sống thì vẫn miệt mài tuôn chảy. Cũng chính vì thế, hoài niệm về những gì đã qua bao giờ cũng gợi nên một cảm giác bâng khuâng khó tả. "Thế sự du du nại lão hà"* các bạn cũng như tôi đều đã bước vào, hoặc đang bước vào, cái tuổi "xưa nay hiếm". Ấy thế mà chắc rằng, đứng dưới những tán cây trong sân trường hôm nay, những tán cây đã chở che và làm dịu mát tâm hồn của một thời đáng nhớ, mỗi chúng ta đều như sống lại những kỷ niệm của một thời trai trẻ một đi không trở lại, để càng thêm trân trọng những gì đã trải qua.
Đó là sự trân trọng một thời tuổi trẻ hừng hực khí thế "trùng trùng say trong câu hát, lớp lớp đoàn quân tiến về" giải phóng Thủ đô. Chúng tôi may mắn có mặt trong "đoàn quân tiến về" ấy để rồi có dịp chia sẻ với các bạn những xúc động của tuổi trẻ Hà Nội ngập tràn khát vọng về những cái gì rất mới lạ, rất thiêng liêng, tuy buổi ấy chúng ta chưa đủ trưởng thành về đường đời và về trí tuệ để hiểu đó là cái gì.
Trong sự "chưa trưởng thành" vừa lưu giữ những giá trị thật lớn lao sẽ đi mãi với chúng ta suốt cuộc đời, vừa tàn phai những sốc nổi cuồng tín của một thời ấu trĩ "cố tô vẽ để mà tin" khi chúng ta tin mà "không cần tô vẽ nữa", thì những giá trị ảo sẽ tan ra như bong bóng xà phòng dưới ánh sáng thật của cuộc đời. Chỉ có điều, thật khó để tách bạch rạch ròi trong hoài niệm cái gì là bong bóng, cái gì không bao giờ tàn phai nếu thiếu sự trung thực với chính mình.
Chả nhẽ vào lúc này đây, khi mà vận nước đang đặt ra những câu hỏi lớn cho những trái tim biết đập cùng nhịp với đất nước, những trái tim biết xót xa và trân trọng xương máu của lớp lớp người đã ngã xuống, trong đó có những bạn thân yêu của chúng ta hôm nay không có mặt, lại không cần nữa những trái tim Đancô của M.Gorky từng thanh lọc tâm hồn và xáo động nếp nghĩ của chúng ta hơn nửa thế kỷ trước đây mà tôi đã có dịp trình bày với các bạn mà tôi tin chắc rằng nhiều bạn vẫn còn nhớ. Liệu có phải ánh lửa từ "trái tim Đancô" ấy đã nâng chúng ta lên trên đôi cánh "Chim Ưng" chao lượn trên bầu trời vần vũ mây đen cùng với "Chim báo bão" như những tia chớp báo hiệu, đã cất lên tiếng hát dữ dội, giục giã khát vọng tự do, bung phá mọi thứ kìm kẹp để tự khẳng định mình chứ không cam chịu than phận cừu non trong bầy cừu ngoan ngoãn theo cái gậy của người chăn dắt!
Gợi lại một vài hình bóng xưa cũ không nhằm ngoan cố ngụy biện cho những dại dột cả tin của một thời ấu trĩ, mà là để biết gìn giữ và khẳng định những nét đẹp không thể phôi pha trong vang bóng một thời thanh sạch và non tơ của một thế hệ đón chào bình minh của độc lập, tự do ra đời từ máu lửa kháng chiến. Với tôi, đó là gợi lại trong suy tư và tự nhìn lại mà tự vấn, liệu có phải từ trên bục giảng, mình đã "xui dại" một thế hệ "cả tin" để rồi họ chưng hửng, ngơ ngác trước những sự thật phũ phàng của cuộc đời đầy bụi bặm và không thiếu lừa lọc, dối trá rồi vỡ ra sự thật không như người ta tưởng, và tệ hơn, như người ta nói!
May thay, lời tự vấn ấy tôi đã nhiều lần tâm sự với nhiều thế hệ các bạn học sinh, sinh viên cũ của tôi, từ những lớp của các bạn hôm nay, cho đến các sinh viên khóa I của khoa Triết học Đại học Tổng hợp những năm 80 thế kỷ trước, đều nhận được cùng một câu trả lời: Đó là một thời đáng nhớ sau khi đã thanh lọc, gạt bỏ những dại dột, sốc nổi rất dễ hiểu, và trong chừng mực nào đấy cũng rất đáng yêu, của sự vụng dại chân thành.
Vì, nói cho cùng, có những giá trị nhất thời được đánh bóng mạ kền nhưng khi được phơi ra dưới ánh sáng thật của cuộc sống đã sớm nhạt nhòa, han rỉ để cho những giá trị thật không cần tô son vẽ phấn của tính nhân bản đích thực, nền tảng của sự định hình tính cách con người, sẽ tự khẳng định ý nghĩa bền vững của chúng. Đấy là điều tôi nghĩ về thời trai trẻ của chúng ta, của tôi và của các bạn, để chân thành chuyển đến các bạn những suy tư và có thể cũng là những lời nhắn gửi thô thiển thành thật này.
Dù muốn dù không chúng ta đã cùng lên một chuyến tàu lịch sử, một chuyến tàu không có vé khứ hồi. Những sân ga rồi đây chúng ta còn có sức lướt qua, những nhà ga chúng ta sẽ đáp xuống, có thể có những bóng dáng quen thuộc, nhưng tuyệt đối không là những nơi chúng ta đã từng đi. Con đường phía trước chưa có bản đồ. Thế giới đã thay đổi. Những kinh nghiệm có sẵn không còn đủ cho hành trình đi về phía trước, những lời răn dạy cũ kỹ theo kiểu kinh nhật tụng lảm nhảm đang gây khó chịu cho chúng ta, không chỉ vì tuổi già khó tính, mà là vì sức trẻ trong tư duy của mỗi chúng ta. Cho nên, hoài niệm về những giá trị, những kỷ niệm đã qua là để chúng ta còn tiếp tục đi về phía trước khi mà tất cả đã "bảy mươi xuân"!
Xin hãy cầu chúc cho mỗi chúng ta vẫn giữ được sức trẻ trong tư duy để không chịu còng lưng do gánh nặng của tuổi tác hoặc sự níu kéo của tập quán cũ đang tiếp sức cho sự áp đặt của những khuôn mẫu cũ kỹ mà mối mọt đã đục ruỗng từ bên trong nhưng vẫn còn cái mẻ ngoài phốp pháp. Mong các bạn nhận ở tôi, một người thầy giáo chỉ muốn được là người bạn cũ của các bạn, rất trân trọng những kỷ niệm mà chúng ta đã có, lời chúc tốt đẹp gửi đến buổi gặp mặt "lịch sử" kỷ niệm nửa thế kỷ của tình bạn thân quý. Chúc chúng ta mọi sự tốt lành.
Lý do giục giã tôi đưa lại bức thư được viết vào ngày 5.11 năm ngoái [đã có dịp đăng một phần trên trang điện tử Vietnamnet năm ngoái] vì tình cờ tôi xúc động đọc được bài "Người thầy giáo góp phần định hướng lý tưởng sống của chúng tôi" của Vũ Xuân Vinh vốn là một học sinh Chu văn An những năm 50, đăng trên tạp chí THẾ GIỚI MỚI 14.11. 2011. Thì ra, "hạnh phúc đơn sơ, ước mơ nho nhỏ" như thế này nhận được trên những dặm đường "khấp khểnh, gập ghềnh" với những nhiễu nhương dễ làm nản chí, đã trở thành những liều thuốc hồi sinh, làm cho người ta vững bước đi tới.
Cũng vì thế, trong dịp kỷ niệm ngày 20.11, tôi nghĩ, xin hãy bớt đi những lời chúc tụng, và cũng vơi vơi đi những phẫn nộ về thực trạng xuống cấp này nọ của đạo lý xã hội đang tràn vào học đường tàn phá tâm hồn thế hệ đang lớn. Thay vào đó, hãy nói nhiều hơn, viết nhiều hơn những khát vọng. Khát vọng của dân tộc, khát vọng của thế hệ trẻ. Những khát vọng đó phải là biểu tượng của văn hóa, của đời sống tinh thần mà xã hội đang cần. Đó chính là sản phẩm của văn hóa, thứ văn hóa đích thực mà cuộc đời, trước hết là thế hệ trẻ, đang rất cần.
Vì sao? Vì, "văn hóa là không thỏa mãn cái đã có, là đi tìm chân trời". Thế nhưng lại "không tìm thấy đâu, vì đi tới thì nó lại lùi xa...". **** Không thể có một bản chỉ đường đã được vạch sẵn, cứ thế mà ngoan ngoãn, cung cúc bước theo, mà phải biết tự mình tìm tòi. Chính vì "không thỏa mãn cái đã có" nên phải "đi tìm chân trời ", đó là một sự bứt phá. Bởi vậy, trong cuộc "đi tìm chân trời" này, cần một đôi mắt mới để phát hiện được những cái mình cần tìm, chứ không thể thỏa mãn với cái đã có và đang có.
Chuyện này thật ra chẳng có gì mới. Cách nay hơn tám thế kỷ, ông cha ta đã răn dạy tuổi trẻ: Nam nhi tự hữu xung thiên chí. Hưu hướng Như Lai hành". Làm trai phải có chí xông trời thẳm, việc gì cứ phải lẽo đẽo lần theo vết chân của Phật tổ Như Lai. Nên nhớ đây là thơ của một nhà sư, thiền sư Quảng Nghiêm [1122-1190]! Chống giáo điều đến thế thì thế hệ hôm nay phải cúi đầu bái phục và tự hào về ông cha mình. Đây không phải là chuyện hoài cổ "bao giờ cho đến ngày xưa", kể cả "ngày xưa" của những năm 50 hay 80 của thế kỷ trước, mà chỉ là chuyện "con tằm đến thác cũng còn vương tơ" mà thôi.
____________________
*Marcel Proust "Đi tìm thời gian đã mất".
** Việt Phương "Cửa Mở".
***Câu mở đầu của bài thơ "Cảm hoài" của Đặng Dung, cuối thế kỷ XIV, tạm dịch là: "Việc đời dằng dặc mà ta đã già rồi, biết làm thế nào đây"!
**** Phạm Văn Đồng "Văn hóa và Đổi mới. Tác phẩm và Bình luận. Bộ Văn hóa Thông tin. 1997. tr.119, tr.120,
Chủ Nhật, 13 tháng 11, 2011
Khi nào chàng trai bốc đồng trở thành người đàn ông bản lĩnh?
Đàn ông thời còn là một chàng trai trẻ măng, hẳn từng có lần mơ làm hoàng tử, giàu sang, cưỡi ngựa bạch mã, hoặc làm vua một lãnh thổ, hoặc quỳ xuống cầu hôn một nàng công chúa xinh hơn hoa hậu. Làm ơn hãy nhìn lại mình. Đàn ông tốt nhất đừng nên mơ mình thành hoàng tử. Nếu mơ, hãy nghĩ mình là kỵ sĩ hoặc làm tướng quân. Bởi chỗ của một người đàn ông là ở trong những cuộc quyết đấu, sống trên chiến trường, chứ không phải là ở trong truyện cổ tích!
Rồi bốn năm đại học trôi qua. Nếu như bạn dành phần lớn thời gian ấy để lên mạng mải mê chinh chiến, và yêu đương những cô sinh viên trường bên, bạn đã quá lãng phí thời gian. Bởi nếu nhìn từ góc độ một người đàn ông giàu có và có quyền lực với đời mình, bạn đã thất bại ở chặng đầu đời.
Đại gia thường cặp với chân dài, lẽ đời mà! Thế nhưng, bên cạnh một người đàn ông thành đạt rất cần có một người phụ nữ ưu tú. Mà sự thông minh ưu tú và giỏi giang của cô ấy, hình như không có quan hệ gì với nhan sắc bề ngoài của cô, mà lại thường liên quan tới tính tình chín chắn điềm đạm, có học và từng trải nằm ở bên trong người phụ nữ ấy.
Nên khi đứng trước mặt người đẹp, đàn ông cư xử thế nào? Mỗi khi bạn lúng túng trước một người đẹp, bạn hãy nghĩ thầm rằng: “Tại sao ta phải làm nàng hài lòng, lấy lòng nàng, lấy được thiện cảm của nàng?”. Bởi câu trả lời của một người đàn ông đích thực như sau: Đàn ông là để chinh phục cả thế giới, chứ không phải chỉ để chinh phục một người phụ nữ!
Quan trọng hơn, nếu bạn không chắc chắn là sau này, bạn mang được cái gì tử tế cho cô nàng, thì bây giờ đừng ngon ngọt dụ nàng lên giường! Cứ coi tình ái là một môn học tự chọn mà lúc còn ngồi trên ghế nhà trường, bạn có thể lựa chọn nên học hay không. Nhưng sự nghiệp và năng lực của người đàn ông sẽ là môn học bắt buộc, mà bạn buộc phải đỗ đầu nếu không muốn ra đời làm một chân nhân viên làng nhàng không bản sắc.
Và đến lúc đã chững chạc, phụ nữ sẽ tự bị chinh phục bởi người đàn ông như bạn. Bởi phụ nữ thích cảm giác an toàn. Họ yêu người đàn ông làm họ cảm thấy an toàn. Và cảm giác đó là bởi bạn có thể mang tới cho họ một tương lai chắc chắn, chứ không phải vì bắp tay bạn cường tráng đánh bại mọi kẻ khác.
Khi chàng trai còn học đại học, xung quanh chàng có nhiều con gái nhưng rất ít phụ nữ. Con gái và phụ nữ khác nhau, không phải ở việc họ có gợi cảm và quyến rũ hơn không, mà ở chỗ, phụ nữ mới là những người có tư duy đúng đắn và sống có nguyên tắc.
Đàn ông có hai cách để chứng tỏ uy quyền: Một là lăn xả vào thư viện, vùi đầu vào sách vở. Hai là lăn xả ra xã hội, nếm trải cuộc đời. Những người do dự không biết chọn night-club hay trí tuệ, chơi một chút học một chút, thường rốt cuộc, thiếu quyết đoán và làng nhàng, hụt hơi ở cả hai đầu lối sống.
Game online không bao giờ khó bằng trò đời. Nên chơi game online đôi khi chỉ chứng tỏ vấn đề nằm ẩn trong tâm lý một người đàn ông: Anh ta thiếu hụt sức chinh phục ngoài đời, thèm cảm giác chiến thắng mà ngoài đời chẳng có được, hoặc chẳng thắng nổi trò đời đành chơi trò chơi ảo.
Đàn bà cần học để làm đẹp. Riêng đàn ông, lại cần học những lời nói giữa bàn nhậu. Thật đấy. Sự nghiệp thuận lợi và bạn bè trung thành của người đàn ông đôi khi không phải có được vào những lúc đàn ông mũ áo trịnh trọng, cà vạt áo veston giày da bóng loáng, mà có khi lại được xây dựng nên từ sự khoáng đạt hào phóng và khéo léo khi… nhậu!
Bởi khi đàn ông bước ra trường đời, những mối quan hệ trở thành tài sản quý giá. Vậy, nếu bạn có ân oán giang hồ với ai, hãy giải quyết ổn thỏa ngay từ khi còn đứng trong cánh cổng trường đại học. Ra đời rồi, không có bạn hay thù, chỉ có chiến hữu.
Thường, đàn ông giỏi giang là người biết nghĩ và biết làm. Vậy có thể dành thêm thời gian độc lập suy nghĩ, và nên trò chuyện hai người chứ đừng ngồi quán xá đông bạn bè. Những cuộc trò chuyện tay đôi thường mang lại sự tập trung và suy nghĩ tỉnh táo. Những cuộc trò chuyện giữa bạn bè đông đúc chỉ đơn thuần là tán gẫu và xả stress mà thôi, đôi khi, sẽ lôi đàn ông đi theo quán tính bầy đàn.
Bấy nhiêu thôi, đủ để đàn ông ngồi lại và nghĩ về hai chữ bản lĩnh đích thực.
Rồi bốn năm đại học trôi qua. Nếu như bạn dành phần lớn thời gian ấy để lên mạng mải mê chinh chiến, và yêu đương những cô sinh viên trường bên, bạn đã quá lãng phí thời gian. Bởi nếu nhìn từ góc độ một người đàn ông giàu có và có quyền lực với đời mình, bạn đã thất bại ở chặng đầu đời.
Đại gia thường cặp với chân dài, lẽ đời mà! Thế nhưng, bên cạnh một người đàn ông thành đạt rất cần có một người phụ nữ ưu tú. Mà sự thông minh ưu tú và giỏi giang của cô ấy, hình như không có quan hệ gì với nhan sắc bề ngoài của cô, mà lại thường liên quan tới tính tình chín chắn điềm đạm, có học và từng trải nằm ở bên trong người phụ nữ ấy.
Nên khi đứng trước mặt người đẹp, đàn ông cư xử thế nào? Mỗi khi bạn lúng túng trước một người đẹp, bạn hãy nghĩ thầm rằng: “Tại sao ta phải làm nàng hài lòng, lấy lòng nàng, lấy được thiện cảm của nàng?”. Bởi câu trả lời của một người đàn ông đích thực như sau: Đàn ông là để chinh phục cả thế giới, chứ không phải chỉ để chinh phục một người phụ nữ!
Quan trọng hơn, nếu bạn không chắc chắn là sau này, bạn mang được cái gì tử tế cho cô nàng, thì bây giờ đừng ngon ngọt dụ nàng lên giường! Cứ coi tình ái là một môn học tự chọn mà lúc còn ngồi trên ghế nhà trường, bạn có thể lựa chọn nên học hay không. Nhưng sự nghiệp và năng lực của người đàn ông sẽ là môn học bắt buộc, mà bạn buộc phải đỗ đầu nếu không muốn ra đời làm một chân nhân viên làng nhàng không bản sắc.
Và đến lúc đã chững chạc, phụ nữ sẽ tự bị chinh phục bởi người đàn ông như bạn. Bởi phụ nữ thích cảm giác an toàn. Họ yêu người đàn ông làm họ cảm thấy an toàn. Và cảm giác đó là bởi bạn có thể mang tới cho họ một tương lai chắc chắn, chứ không phải vì bắp tay bạn cường tráng đánh bại mọi kẻ khác.
Khi chàng trai còn học đại học, xung quanh chàng có nhiều con gái nhưng rất ít phụ nữ. Con gái và phụ nữ khác nhau, không phải ở việc họ có gợi cảm và quyến rũ hơn không, mà ở chỗ, phụ nữ mới là những người có tư duy đúng đắn và sống có nguyên tắc.
Đàn ông có hai cách để chứng tỏ uy quyền: Một là lăn xả vào thư viện, vùi đầu vào sách vở. Hai là lăn xả ra xã hội, nếm trải cuộc đời. Những người do dự không biết chọn night-club hay trí tuệ, chơi một chút học một chút, thường rốt cuộc, thiếu quyết đoán và làng nhàng, hụt hơi ở cả hai đầu lối sống.
Game online không bao giờ khó bằng trò đời. Nên chơi game online đôi khi chỉ chứng tỏ vấn đề nằm ẩn trong tâm lý một người đàn ông: Anh ta thiếu hụt sức chinh phục ngoài đời, thèm cảm giác chiến thắng mà ngoài đời chẳng có được, hoặc chẳng thắng nổi trò đời đành chơi trò chơi ảo.
Đàn bà cần học để làm đẹp. Riêng đàn ông, lại cần học những lời nói giữa bàn nhậu. Thật đấy. Sự nghiệp thuận lợi và bạn bè trung thành của người đàn ông đôi khi không phải có được vào những lúc đàn ông mũ áo trịnh trọng, cà vạt áo veston giày da bóng loáng, mà có khi lại được xây dựng nên từ sự khoáng đạt hào phóng và khéo léo khi… nhậu!
Bởi khi đàn ông bước ra trường đời, những mối quan hệ trở thành tài sản quý giá. Vậy, nếu bạn có ân oán giang hồ với ai, hãy giải quyết ổn thỏa ngay từ khi còn đứng trong cánh cổng trường đại học. Ra đời rồi, không có bạn hay thù, chỉ có chiến hữu.
Thường, đàn ông giỏi giang là người biết nghĩ và biết làm. Vậy có thể dành thêm thời gian độc lập suy nghĩ, và nên trò chuyện hai người chứ đừng ngồi quán xá đông bạn bè. Những cuộc trò chuyện tay đôi thường mang lại sự tập trung và suy nghĩ tỉnh táo. Những cuộc trò chuyện giữa bạn bè đông đúc chỉ đơn thuần là tán gẫu và xả stress mà thôi, đôi khi, sẽ lôi đàn ông đi theo quán tính bầy đàn.
Bấy nhiêu thôi, đủ để đàn ông ngồi lại và nghĩ về hai chữ bản lĩnh đích thực.
Thứ Bảy, 12 tháng 11, 2011
Đàn ông cần phải có tiền!
1. Khóc trong xe Lexus hơn cười trên xe đạp?
Có người nói, anh ta không bao giờ để cho người yêu phải đi làm kiếm tiền. Bởi lỡ một ngày đẹp trời, anh ta đặt bàn ăn ở nhà hàng, mua sẵn vé xem phim, hẹn hò cô người yêu đi ăn tối và xem phim. Nhưng tối đó công ty cô ấy phải tiếp khách, sếp muốn cô ấy đi cùng. Thế thì bữa tối lãng mạn của đôi tình nhân bị hủy bỏ ư? Sếp đâu có lỗi, công ty kinh doanh cần phải giữ khách và kiếm lợi nhuận. Cô người yêu đâu có lỗi, cô đi làm việc chứ đâu phải bỏ người yêu đi ăn uống hát hò với kẻ khác?
Thế nhưng để không đối mặt với những tình huống ấy, đàn ông chỉ còn cách là kiếm thật nhiều tiền, nhiều bằng hai người. Đó là cách để đàn ông phòng bị trước những tình cảnh trớ trêu của xã hội.
Có người phải lên đời xế hộp, dù công sở gần chỉ chạy xe máy dăm phút là tới, thậm chí đi bộ cũng được. Là bởi cô người yêu đòi có xe đưa rước nàng. Nếu không có xế hộp, buổi tối có thể là một anh chàng nào đó sẽ tới chở cô và tiễn về, thay bạn.
Cô ấy có quá quắt không? Cô ấy chỉ không muốn đi bộ hoặc ngồi xe máy bụi bặm thôi mà? À mà không, cô ấy chỉ không muốn đi nhờ xe đồng nghiệp thôi mà. Nhưng đó là thực tế tàn nhẫn đối với đàn ông.
Và nhiều gia đình, dù đã kết hôn rồi, nhưng vợ chồng mỗi người một ngả do kiếm sống, công việc lệch giờ hoặc làm tại những thành phố xa nhau. Vợ của bạn tôi được cử ra nước ngoài trong một chương trình giao lưu, kéo dài hai năm. Dù cô ấy ra nước ngoài cũng làm giảng viên đại học, nhưng ông chồng không vui vẻ hãnh diện chút nào. Ông ấy nói, giá như ông ấy có đủ tiền nuôi vợ, để gia đình không có những năm chia cắt.
Ai mà chẳng phải vật lộn với cuộc sống. Nhưng có những lúc, tiền đã sát thương tình yêu.
Tôi thường đưa ra một trắc nghiệm vui, hỏi những đôi yêu nhau: Nếu lấy anh ấy, nếu một mai nghèo khó thì em có chịu húp cháo cùng anh ấy không? Tất nhiên nàng nói rằng OK, chẳng vấn đề gì.
Và tôi sẽ quay sang hỏi người con trai: Thế còn bạn, nếu đến lúc ấy, bạn có đành lòng nhìn người phụ nữ ở bên cạnh mình húp cháo qua ngày không?
2. Trò chơi tình ái:
Giống một bộ phim tôi từng xem trên HBO, tên là “Lời đề nghị khiếm nhã”, câu chuyện về một cặp vợ chồng trắng tay ở sòng bạc và bỗng dưng, một tỷ phú đưa ra lời đề nghị đổi một đêm của người vợ này lấy một triệu đô.
Và sự lựa chọn giờ đây là người chồng, một triệu đô thật nhiều, có thể giải quyết mọi khó khăn ngay trước mắt đôi vợ chồng trẻ đang kẹt tiền. Người vợ nghĩ, đổi tiền lấy tình là mình hy sinh cho tình yêu. Còn người chồng sẽ nghĩ, đây không phải là vấn đề tiền bạc, đây là thể diện của đàn ông.
Đổi thể diện lấy tiền, bao nhiêu là xứng đáng?
Nếu người yêu bạn một ngày nhận được một lời đề nghị như thế, một đêm và một tỷ đồng, bạn sẽ phản ứng ra sao?
Người đàn ông đầu tiên nói, nếu một tỷ một đêm, nếu cô ấy đồng ý, tôi sẽ nhắm mắt lại, để cho cô ấy có một tỷ đó. Bởi nếu cô ấy đã ngầm chấp thuận, thì dù tôi có phản đối, biết đâu cô ấy vẫn lén lút theo người đàn ông kia. Vậy thế thì hãy để cô ấy tự quyết định. Tôi không tham gia vào thương vụ “tình một đêm” kia. Và tôi cũng không cầm một đồng nào từ trong tỷ đồng ấy. Tất cả là việc riêng của cô ấy.
Nói thế, nhưng nếu sau khi từ “một đêm một tỷ” quay về, hai người này sẽ nhìn mặt nhau thế nào, tôi không biết chắc.
Người đàn ông thứ hai nói, nếu có ai đó chịu bỏ một tỷ ra chỉ để được một lần cùng người phụ nữ, vậy chắc chắn đó là người rất giàu, và rất yêu cô ấy. Nên tôi sẽ khác, tôi không chỉ đồng ý cho người yêu đi ngủ cùng người đàn ông kia, tôi còn chia tay để cô ấy có thể cả đời đi theo anh ta. Có lẽ, anh ta sẽ là người có điều kiện giúp cô ấy hạnh phúc, đầy đủ, mãn nguyện hơn tôi. Còn tôi, sẽ dùng một tỷ để gây dựng một sự nghiệp riêng mình.
Người đàn ông thứ ba lắc đầu, không chấp nhận bất cứ cái giá nào. Anh nói, nếu lời đề nghị là một trăm nghìn đồng đổi lấy một đêm, tức là xỉ nhục bạn, còn lời đề nghị một tỷ một đêm thì lại được chấp thuận. Vậy phải chăng cứ nhân tiền lên gấp nghìn lần thì một sự xỉ nhục sẽ trở thành một sự ngọt ngào được chấp thuận? Tôi không cần một tỷ đồng ấy! Tôi cần tình yêu, tôi cần người tôi yêu, không giá nào đổi được!
Tôi tưởng cô bạn gái của người đàn ông thứ ba sẽ cảm động, rưng rưng. Nhưng không, cô đứng lên cười khẩy:
- Tôi sẽ tự đi theo người đàn ông một tỷ một đêm. Tôi chắc chắn sẽ yêu người đàn ông vì tôi mà bỏ ra một tỷ của chính mình, chứ tôi không thể tiếp tục yêu người đàn ông sẵn sàng hy sinh một tỷ của… người khác vì tôi!
Có lẽ, cả ba người đàn ông đều sững sờ.
Hóa ra, vì thế đàn ông cần phải có tiền. Không phải là tiền để bản thân mình sung sướng, người yêu mình sung sướng. Mà tiền là để người yêu mình đừng bị cám dỗ bởi tiền của những thằng đàn ông khác!
Có người nói, anh ta không bao giờ để cho người yêu phải đi làm kiếm tiền. Bởi lỡ một ngày đẹp trời, anh ta đặt bàn ăn ở nhà hàng, mua sẵn vé xem phim, hẹn hò cô người yêu đi ăn tối và xem phim. Nhưng tối đó công ty cô ấy phải tiếp khách, sếp muốn cô ấy đi cùng. Thế thì bữa tối lãng mạn của đôi tình nhân bị hủy bỏ ư? Sếp đâu có lỗi, công ty kinh doanh cần phải giữ khách và kiếm lợi nhuận. Cô người yêu đâu có lỗi, cô đi làm việc chứ đâu phải bỏ người yêu đi ăn uống hát hò với kẻ khác?
Thế nhưng để không đối mặt với những tình huống ấy, đàn ông chỉ còn cách là kiếm thật nhiều tiền, nhiều bằng hai người. Đó là cách để đàn ông phòng bị trước những tình cảnh trớ trêu của xã hội.
Có người phải lên đời xế hộp, dù công sở gần chỉ chạy xe máy dăm phút là tới, thậm chí đi bộ cũng được. Là bởi cô người yêu đòi có xe đưa rước nàng. Nếu không có xế hộp, buổi tối có thể là một anh chàng nào đó sẽ tới chở cô và tiễn về, thay bạn.
Cô ấy có quá quắt không? Cô ấy chỉ không muốn đi bộ hoặc ngồi xe máy bụi bặm thôi mà? À mà không, cô ấy chỉ không muốn đi nhờ xe đồng nghiệp thôi mà. Nhưng đó là thực tế tàn nhẫn đối với đàn ông.
Và nhiều gia đình, dù đã kết hôn rồi, nhưng vợ chồng mỗi người một ngả do kiếm sống, công việc lệch giờ hoặc làm tại những thành phố xa nhau. Vợ của bạn tôi được cử ra nước ngoài trong một chương trình giao lưu, kéo dài hai năm. Dù cô ấy ra nước ngoài cũng làm giảng viên đại học, nhưng ông chồng không vui vẻ hãnh diện chút nào. Ông ấy nói, giá như ông ấy có đủ tiền nuôi vợ, để gia đình không có những năm chia cắt.
Ai mà chẳng phải vật lộn với cuộc sống. Nhưng có những lúc, tiền đã sát thương tình yêu.
Tôi thường đưa ra một trắc nghiệm vui, hỏi những đôi yêu nhau: Nếu lấy anh ấy, nếu một mai nghèo khó thì em có chịu húp cháo cùng anh ấy không? Tất nhiên nàng nói rằng OK, chẳng vấn đề gì.
Và tôi sẽ quay sang hỏi người con trai: Thế còn bạn, nếu đến lúc ấy, bạn có đành lòng nhìn người phụ nữ ở bên cạnh mình húp cháo qua ngày không?
2. Trò chơi tình ái:
Giống một bộ phim tôi từng xem trên HBO, tên là “Lời đề nghị khiếm nhã”, câu chuyện về một cặp vợ chồng trắng tay ở sòng bạc và bỗng dưng, một tỷ phú đưa ra lời đề nghị đổi một đêm của người vợ này lấy một triệu đô.
Và sự lựa chọn giờ đây là người chồng, một triệu đô thật nhiều, có thể giải quyết mọi khó khăn ngay trước mắt đôi vợ chồng trẻ đang kẹt tiền. Người vợ nghĩ, đổi tiền lấy tình là mình hy sinh cho tình yêu. Còn người chồng sẽ nghĩ, đây không phải là vấn đề tiền bạc, đây là thể diện của đàn ông.
Đổi thể diện lấy tiền, bao nhiêu là xứng đáng?
Nếu người yêu bạn một ngày nhận được một lời đề nghị như thế, một đêm và một tỷ đồng, bạn sẽ phản ứng ra sao?
Người đàn ông đầu tiên nói, nếu một tỷ một đêm, nếu cô ấy đồng ý, tôi sẽ nhắm mắt lại, để cho cô ấy có một tỷ đó. Bởi nếu cô ấy đã ngầm chấp thuận, thì dù tôi có phản đối, biết đâu cô ấy vẫn lén lút theo người đàn ông kia. Vậy thế thì hãy để cô ấy tự quyết định. Tôi không tham gia vào thương vụ “tình một đêm” kia. Và tôi cũng không cầm một đồng nào từ trong tỷ đồng ấy. Tất cả là việc riêng của cô ấy.
Nói thế, nhưng nếu sau khi từ “một đêm một tỷ” quay về, hai người này sẽ nhìn mặt nhau thế nào, tôi không biết chắc.
Người đàn ông thứ hai nói, nếu có ai đó chịu bỏ một tỷ ra chỉ để được một lần cùng người phụ nữ, vậy chắc chắn đó là người rất giàu, và rất yêu cô ấy. Nên tôi sẽ khác, tôi không chỉ đồng ý cho người yêu đi ngủ cùng người đàn ông kia, tôi còn chia tay để cô ấy có thể cả đời đi theo anh ta. Có lẽ, anh ta sẽ là người có điều kiện giúp cô ấy hạnh phúc, đầy đủ, mãn nguyện hơn tôi. Còn tôi, sẽ dùng một tỷ để gây dựng một sự nghiệp riêng mình.
Người đàn ông thứ ba lắc đầu, không chấp nhận bất cứ cái giá nào. Anh nói, nếu lời đề nghị là một trăm nghìn đồng đổi lấy một đêm, tức là xỉ nhục bạn, còn lời đề nghị một tỷ một đêm thì lại được chấp thuận. Vậy phải chăng cứ nhân tiền lên gấp nghìn lần thì một sự xỉ nhục sẽ trở thành một sự ngọt ngào được chấp thuận? Tôi không cần một tỷ đồng ấy! Tôi cần tình yêu, tôi cần người tôi yêu, không giá nào đổi được!
Tôi tưởng cô bạn gái của người đàn ông thứ ba sẽ cảm động, rưng rưng. Nhưng không, cô đứng lên cười khẩy:
- Tôi sẽ tự đi theo người đàn ông một tỷ một đêm. Tôi chắc chắn sẽ yêu người đàn ông vì tôi mà bỏ ra một tỷ của chính mình, chứ tôi không thể tiếp tục yêu người đàn ông sẵn sàng hy sinh một tỷ của… người khác vì tôi!
Có lẽ, cả ba người đàn ông đều sững sờ.
Hóa ra, vì thế đàn ông cần phải có tiền. Không phải là tiền để bản thân mình sung sướng, người yêu mình sung sướng. Mà tiền là để người yêu mình đừng bị cám dỗ bởi tiền của những thằng đàn ông khác!
Đàn ông-nếu đã 20, nếu chưa 25
Tác giả: Lý Khai Phục từng là Phó tổng giám đốc Microsoft toàn cầu trong thập kỷ 90, rồi đảm nhận Phó tổng giám đốc Google châu Á năm 2005. Ông sinh năm 1961 tại Đài Bắc, thường gây sóng gió bởi những phát ngôn sáng suốt nhưng ngôn từ trần trụi khó nghe.
Nếu bạn là đàn ông, bạn đã 20 nhưng chưa 25
Nếu bạn là đàn ông, nếu bạn đã hai mươi, nhưng bạn chưa hai lăm tuổi, bạn buộc phải tìm được một thứ gì đó ngoài tình yêu, giúp đôi chân bạn đứng vững vàng trong cuộc đời này. Bạn phải bắt đầu nghĩ cách để kiếm ĐỦ và sống ĐƯỢC.
Tôi chưa từng bao giờ nghĩ bằng cấp là thứ quan trọng, thiên tài với danh nhân đâu phải từ lò luyện và trường lớp mà ra. Nhưng nếu bạn không học tới nơi tới chốn, thì dù có đi làm cửu vạn, ngay cả bao cát cũng sợ rằng chẳng biết cách mà vác.
Bạn buộc phải làm cho những suy nghĩ văn vẻ và cảm xúc màu mè thị dân của mình dần trở thành lối tư duy sáng sủa, rõ ràng và những ngôn từ giản tiện ngắn gọn. Bởi những thứ màu mè và bồng bột sẽ không thể tồn tại lâu. Bạn phải biết rằng, những sự thích thú khi khi đọc văn hay, nghe lời bay bướm mang lại sẽ chẳng mấy giá trị, trong khi thứ quan trọng nhất lại nằm ở trí tuệ, tinh thần, tâm hồn, nội dung, tư duy của bạn.
Là đàn ông, làm ơn đừng đọc văn của những nhà văn nữ cùng thời với bạn.
Là đàn ông, làm ơn đừng trách người khác, đừng nhỏ nhặt, làm ra vẻ đáng thương.
Làm ơn đừng nghĩ đến cái gì là viết về cái đó.
Và chớ tiếc rẻ đôi chút cảm động bé nhỏ, đôi chút thương xót nhỏ nhoi.
Chớ tiếc rẻ đôi chút cảm động bé nhỏ, đôi chút thương xót nhỏ nhoi.
Bạn phải tin vào cái đẹp, tin vào hơi ấm, vào lòng tin con người, sự tự trọng của mỗi người, bạn hãy giữ gìn những phẩm chất xưa cũ này. Tôi không muốn bạn bốc đồng, vô vị, mù mờ, chà đạp chính mình và làm thương tổn người khác. Bạn không nên nhào nặn đời bạn thành một đống hỗn độn tổng hợp đủ thứ.
Khi bạn thay đổi con người bạn, hãy cố nâng niu những giá trị bản thân, cho dù bạn biết rõ, không phải ai cũng ưa những gì bạn đang có.
Làm ơn đừng chấp nhận thỏa hiệp với những con người đang ngụy trang là họ thức thời, cấp tiến. Họ chỉ là những kẻ vô công rồi nghề đang tìm cách biện minh cho sự thua kém của bản thân họ. Sự mạnh mẽ, bản lĩnh đàn ông nằm ở tận trong trái tim bạn, bạn có sức mạnh và vẻ đẹp từ trong tim, từ niềm tin mà dù thời gian và tuổi trẻ có trôi qua cũng không khuất phục được.
Dù thời gian và tuổi trẻ có trôi qua cũng không khuất phục được.
Bạn không có quyền ngồi trong cái tháp ngà của trường học, rồi bảo tôi yêu thế giới này tươi đẹp. Bạn phải nhìn thấy cái đen tối của thế giới, sự bẩn thỉu của cuộc đời, sự xấu xa của con người, sau đó mới nói rằng tôi vẫn yêu thế giới này, tôi vẫn yêu cuộc sống và tôi sống.
Tuổi trẻ ngắn ngủi thế, nhưng đừng sợ tuổi già.
Đôi khi, bạn có thể dừng lại nghỉ ngơi, nhưng đừng quỳ xuống.
Khi đi một con đường, bạn chớ ngoái đầu nhìn lại, hoặc tự hỏi, mình đang làm cái gì?
Khi đau và nhục, đàn ông có thể khóc và gào. Khóc đi, rồi rửa mặt, vỗ má mình, rồi áp má mình để trên gương mặt bạn có một nụ cười. Chứ bạn đừng dụi mắt hay lấy tay lau nước mắt. Bởi có thể sớm mai bạn sẽ mang một đôi mắt trũng và sưng vì khóc. Chớ để sớm mai ai cũng nhận ra bạn từng khóc.
Đàn ông hãy xác định cho mình một mục tiêu xa hơn và một lộ trình dài hơn. Hãy nhớ thỉnh thoảng ngửa đầu nhìn trời xanh, và lúc nhìn lên trời xanh hãy nhớ cúi xuống nhìn đất dưới chân mình.
chùm ảnh Mạc Như Thăng
Vào bất kỳ lúc nào, bất kỳ người nào hỏi bạn, bạn yêu mấy lần, đáp án của bạn phải luôn là Hai.
Một lần, cô ấy yêu tôi nhưng tôi không cảm xúc, một lần là tôi yêu cô ấy nhưng không được đáp lại. Hãy luôn nhớ rằng, tình yêu đẹp vẫn luôn đang đợi bạn ở lần yêu sau. Nên đừng luyến tiếc, đừng để một người đàn bà nào có cơ hội làm bạn bị tổn thương tới lần thứ hai.
Làm đàn ông, đừng giao du với văn nghệ sĩ hay bọn văn sĩ trẻ, cũng như đừng làm bạn với những kẻ bất đắc chí, thiếu tâm huyết với đời, cũng tuyệt đối không được bạn bè với những người đàn ông không có nghề nghiệp chính thức, kiêm quá nhiều nghề.
Cũng đừng yêu người phụ nữ nào hy sinh vì bạn. Khi có một cô nàng tự chà đạp bản thân nàng, tự hy sinh, tự chịu thiệt vì bạn, bạn chớ nên vì thế mà cảm động hoặc yêu kẻ lụy tình ấy. Bởi một người đàn ông nghiện hút trộm cắp đầy mình thân với bạn, có thể kẻ nghiện hút trộm cắp tiếp theo sẽ là chính bản thân bạn. Tình yêu cũng tương tự như vậy, khi một người phụ nữ vì yêu mà cầm dao cứa tay mình đau, có thể kẻ tiếp theo bị nàng cứa chính là bạn.
Không bao giờ đặt niềm tin vào một gã đàn ông chỉ định giao du với mình bạn chứ không cho bạn biết hắn đang chơi bời với những bạn bè nào khác.
Khi một cô nàng định gọi bạn là “anh yêu, baby, chồng yêu ơi”, bạn hãy bắt buộc cô nàng gọi bạn bằng tên bạn, bởi bạn là một người đàn ông, bạn không phải thú cưng của ai.
Khi một người đàn ông hoặc một người đàn bà tự nhiên không tới tìm bạn nữa, bạn hãy dứt khoát đừng gọi tới làm phiền họ.
Đừng tin những kẻ dùng tiểu xảo trong tình yêu. Và đừng ác miệng sau khi chia tay người tình. Nghe lời khuyên của người khác, nhưng đừng hối hận, bởi hối hận chưa từng mang lại cho đàn ông bất cứ thứ gì hay ho.
Đàn ông thì không xé ảnh, đốt thư, xé nhật ký, làm những việc mà chỉ diễn viên ba xu trên phim truyền hình mới làm. Bởi bạn tin vào tình yêu. Tin rằng trên đời vẫn còn những người đàn ông tốt và những người phụ nữ tốt đẹp, có thể họ cũng chưa kết hôn, họ cũng vẫn đang vượt trùng trùng biển người trong đời để tìm đến bạn. Nên đừng nói những câu đại loại như: “Thời này làm gì có đàn bà tử tế” hoặc “Làm gì có đàn ông tốt!”. Những câu như thế thường làm người ta hiểu rằng, bạn đã no xôi chán chè, hời hợt với vô số người, vơ đũa cả nắm và không hề sống nghiêm túc, chưa trưởng thành.
Hãy yêu tiền, yêu vật chất, dùng tiền để sống cho ra sống. Nhưng vẫn hiểu rằng những giá trị tinh thần cũng quan trọng biết bao. Và con người bạn, một người đàn ông đầy sức sống, háo hức sống vẫn luôn có giá trị và đẹp đẽ hơn những đồng hồ hàng hiệu, thời trang, phụ kiện sành điệu bạn đang mang. Nếu đã hơn hai mươi tuổi nhưng mỗi phút bạn sống, bạn vẫn phải ngửa tay xin tiền bố mẹ, thì những tiền bạc bạn có, đồ hiệu bạn mặc chỉ làm cho sự vô liêm sỉ của bạn nổi bật hơn mà thôi. Nên đồ hiệu không làm bạn có giá hơn. Bản thân người đàn ông không có giá trị bản thân, thì dù có bọc vàng, được bố mẹ nâng đỡ sự nghiệp chức này tước kia, cũng vẫn chỉ là một kẻ ăn bám bọc vàng. Một con lừa dù có đóng yên cương vàng khối cũng không thể trở thành tuấn mã.
Bạn còn trẻ, có thể chưa đủ tuổi để bắt đầu một sự nghiệp riêng, một tương lai huy hoàng. Nhưng bạn đã đủ tuổi thành niên, nên ít nhất, cũng không thể làm một cái gánh nặng đeo trên lưng bố mẹ, để bố mẹ mất hai mươi năm nuôi dạy, cái gánh nặng đã sống ký sinh trên lưng chỉ nặng thêm và nhiều đòi hỏi hơn.
Bạn đừng tưởng bạn trẻ, bạn làm một kiểu tóc có màu khác người, mặc một bộ quần áo dở nam dở nữ Unisex, rồi phun lên người một thứ mùi nước hoa, thì người khác sẽ tôn trọng bạn. Cái ngước nhìn của người khác không mang ý trầm trồ ngưỡng mộ, mà là cái nhìn khi đi ngang qua sở thú. Rất nhiều đàn ông khác chỉ bởi họ được giáo dục tốt nên họ sẽ không bày tỏ thái độ gì với bạn đâu, họ sẽ tôn trọng sự “cá tính” của bạn, nhưng không có nghĩa rằng, họ không nhận ra sự xấu xí của người đàn ông trước mặt.
Xin bạn đừng coi rẻ những người lao động nghèo. Đừng xấu hổ vì phải làm việc nặng nhọc. Đất không bẩn, mồ hôi không hôi hám. Xin hãy tôn trọng những người có thể không giàu bằng bạn, nhưng họ đang nuôi cả gia đình bằng đôi tay lương thiện và cần cù của họ. Bạn tôn trọng họ, bạn mới biết giá trị của bạn nằm ở đâu.
Làm đàn ông, hãy tha thứ, nhưng đừng quên. Và hãy khoan dung với cả thế giới cũng như với chính bản thân bạn. Để luôn tự nhủ rằng, ta là đàn ông, ta xứng đáng để có được những thứ tốt đẹp hơn.
Lý Khai Phục
Thứ Tư, 15 tháng 12, 2010
Quốc Trung: Nhạc Việt thiếu chuyên nghiệp ở tất cả các khâu
Ý tôi muốn nói là công chúng nước ta nghe nhạc một cách quá tạp nham, cái gì cũng nghe nhưng cái gì cũng chỉ nghe một tý chút- Quốc Trung.
Theo anh, âm nhạc VN có cơ hội được quảng bá, giới thiệu rộng rãi trên thế giới không?
Theo anh, âm nhạc VN có cơ hội được quảng bá, giới thiệu rộng rãi trên thế giới không? - Cơ hội thì ở đâu mà chẳng có, vấn đề là ta có đủ khả năng để nắm bắt cơ hội ấy không mà thôi.
Anh có thể nói rõ hơn được không?
- Thử đặt câu hỏi, tại sao các ca sĩ VN không được xuất hiện trên kênh MTV? Phải chăng do ca sĩ của ta hát không hay, nhảy không đẹp không? Thật ra không phải thế. MTV không đưa các ca sĩ Việt Nam lên vì họ không phát sóng tại Việt Nam. Họ không có thị trường tại Việt Nam.
Tất cả các nước đều có sự bảo hộ nhất định đối với âm nhạc của họ. Không có chuyện cứ đem sản phẩm của mình tới đất nước của họ vô tư bày bán, chiếm lĩnh thị trường của họ được đâu. Ta chỉ có thể làm được điều đó nếu ta mở cửa để họ có thị trường tại Việt Nam. Ta có tạo cơ hội cho các ban nhạc, các ca sĩ của họ tới biểu diễn thì họ mới tạo cơ hội ngược lại cho chúng ta. Sự trao đổi có đi có lại ấy sẽ khiến âm nhạc trong nước được sự cọ sát, giao lưu với âm nhạc các nước khác, đưa âm nhạc Việt Nam vào cái guồng quay của nên công nghiệp âm nhạc thế giới.
Còn nếu chúng ta chưa tạo ra được một thị trường âm nhạc, thì khi ấy đừng nói tới chuyện hội nhập.
Thi thoảng cũng đã có một số ca sĩ, ban nhạc có tên tuổi đến Việt Nam biểu diễn đấy thôi?
- Một số là bao nhiêu? Là hai hay ba? Con số ấy chỉ có thể gọi là những đốm sáng thôi. Nó chưa đủ hình thành cái gọi là thị trường âm nhạc được.
Có người cho rằng, âm nhạc VN sở dĩ chưa đưa được ra thế giới cũng bởi một phần là do những nhạc sĩ của ta quá thiếu chuyên nghiệp?
- Thật ra thiếu chuyên nghiệp từ tất cả các khâu chứ không chỉ từ những người làm nhạc. Chúng ta thiếu chuyên nghiệp từ người làm, người nghe, tới người sản xuất...
Tuy nhiên đấy cũng là một điều bình thường. Chúng ta vừa mới bước ra khỏi thời kỳ bao cấp. Rất nhiều người chưa có tư duy coi âm nhạc là một thứ hàng hoá, cho rằng làm như thế là "tầm thường hoá âm nhạc" đi. Họ vẫn cứ coi nó như một sản phẩm chung của xã hội rồi giữ khư khư cái thói quen trước kia, được nhà nước trả lương, viết được bài gì thì đưa lên đài lên báo, thế thôi.
Theo anh. người nghe thiếu chuyên nghiệp ở những điểm nào?
- Thật ra nói rằng người nghe thiếu chuyên nghiệp thì không đúng. Làm gì có cái gọi là người nghe chuyên nghiệp với người nghe không chuyên nghiệp? Khán giả nào tìm tới âm nhạc cũng chỉ là để đáp ứng nhu cầu giải trí của mình mà thôi.
Còn ý tôi muốn nói là công chúng nước ta nghe nhạc một cách quá tạp nham, cái gì cũng nghe nhưng cái gì cũng chỉ nghe một tý chút.
Tuy nhiên, đó không phải là lỗi của họ. Đó là lỗi của những người làm nhạc. Họ đem ra những sản phẩm tạp nham buộc công chúng phải nghe. Ở nước ngoài không bao giờ có những show diễn mà có hàng chục ca sĩ lên mỗi người một bài, để rồi công chúng ở phía dưới có người phải khổ sở nghe ca sĩ mà họ không thích.
Họ chỉ có một ca sĩ lên hát cho vài ba chục người, thậm chí hàng nghìn người. Họ làm bất cứ sản phẩm âm nhạc nào thì cũng phải rõ cá tính, làm một album âm nhạc thì phải rõ nó là pop, là jazz hay rock...Làm như thế, khi đem bán ra ngoài thị trường rất thuận tiện. Những album nhạc jazz thì sẽ được bày bán ở đâu, album nhạc rock thì sẽ được bày bán ở chỗ nào.
Công chúng muốn nghe thể loại nhạc nào thì chỉ cần tới đúng nơi là tìm được, chứ họ không bắt công chúng phải đi lục lọi khắp mọi nơi mới ra được một album tạp nham, rồi lại người thích nghe jazz thì buộc phải nghe rock, người thích nghe rock thì phải khổ sở nghe một bài nhạc jazz.
Nhạc sĩ Quốc Trung và con gái
Nếu có cơ hội đưa nhạc Việt ra thế giới, theo anh nên đưa những gì?
- Đã là nghệ thuật thì không có khuôn khổ nhất định nào cả. Có những người làm R&B thì họ sẽ đưa R&B ra, còn những người làm dân ca thì họ sẽ đưa dân ca ra. Không có luật nào quy định là anh phải đem loại nhạc này hay loại nhạc kia ra cả.
Một điều cần tính đến là muốn đưa nhạc Việt ra thế giới, không có con đường nào khác là thông qua các hãng thu băng, các nhà sản xuất lớn. Các hãng này luôn quan tâm tới lợi nhuận. Vậy thì, trước tiên, chúng ta phải tạo cho họ được một chỗ đứng tại thị trường Việt Nam. Sau đó, chúng ta phải chứng minh cho bằng được rằng chúng ta làm được những điều mà các ca sĩ bản địa ở đó họ không làm được.
Chúng ta có nét độc đáo của riêng và của chỉ chúng ta thôi. Chứ nếu chúng ta cũng chỉ làm được những cái mà ca sĩ nước họ đã làm thì tội gì họ phải cất công sang tận một đất nước xa xôi, tìm một ca sĩ lạ hoắc lạ huơ để lăng xê? Như thế vừa đi ngược lại sự bảo hộ của đất nước họ dành cho âm nhạc trong nước, vừa không đem lại lợi nhuận gì cả.
Nếu không quan trọng về thể loại thì tại sao anh lại làm chương trình Đường xa vạn dặm, mang đặc chất dân gian để biểu diễn ở các fesival, các chương trình âm nhạc quốc tế?
- Phải nói lại đó là album mang mầu sắc nhạc nhẹ điện tử. Tôi không có tham vọng gìn giữ hay bảo tồn âm nhạc dân tộc gì cả. Dân ca đối với tôi cũng chỉ là một chất liệu để tôi nói lên cái điều tôi muốn, tôi thích mà thôi.
Tôi làm chương trình đó hoàn toàn theo ý thích của tôi. Phải làm mới những giai điệu mà chúng ta đã nghe quen hàng thế kỷ nay rồi, nếu giữ nguyên như cũ thì ai nghe? Tôi làm ra sản phẩm, người ta nghe, người ta thấy giống và người ta đưa nó vào thể loại Worl Music. Khi làm, tôi hoàn toàn không có ý định gán cho nó vào khuôn khổ của một thể loại nhất định nào cả.
Tôi chỉ làm những gì tôi thích!
Ca sĩ Thanh Lam luôn kêu ca rằng anh quá lười, anh nghĩ sao về điều này?
- Tôi chỉ đi tìm và làm những gì mà tôi thích, những gì mà tôi thấy mình có khả năng nhất!
Hiện nay có rất nhiều người làm nhạc bỏ quá nhiều thời gian vào tìm cái mà người khác thích hơn là cái mình thích. Họ dự đoán trào lưu sang năm là rock thì chuyển sang làm nhạc rock, là hiphop thì chuyển sang làm hiphop. Nghệ thuật nó không phải là như thế.
Nhưng nếu cái mà người làm nhạc thích khác với cái mà công chúng thích thì sao?
- Thì phải chịu chứ sao? Có người luôn miệng nói tôi thích nhạc jazz nhưng tôi rất đau khổ vì nhạc jazz không có nhiều khán giả. Anh đã thích thì anh phải chấp nhận. Jazz là một thể loại âm nhạc không phổ biến nên không thể đòi hỏi nó cũng phải ăn khách như pop, rock.
Điều quan trọng là anh phải làm thế nào để cái lượng công chúng nghe nhạc jazz ít ỏi kia hiểu được âm nhạc của anh, yêu qúy được âm nhạc của anh. Nếu lôi kéo thêm được một số ít công chúng khác thì tuyệt vời lắm rồi. Đừng đòi hỏi nhiều quá.
Thế vấn đề cơm áo gạo tiền thì sao?
- Nếu không chấp nhận cơm gạo tiền ít ỏi ấy thì đừng làm những gì mình thích nữa. Anh phải biết bằng lòng với những gì mình có chứ? Anh đã thích rồi mà lại còn muốn nhiều tiền nữa thì....Nếu muốn nhiều tiền thì hãy đi làm nhưng gì mà người khác thích ấy. Ai cấm không được lựa chọn đâu?
Có nhiều người đã tự an ủi họ làm những thứ khán giả thích để lo việc cơm áo gạo tiền cho ổn định rồi sau đó sẽ quay lại làm điều mình thích?
- Đó cũng là một cách làm, và đó cũng là biểu hiện của một sự thiếu chuyên nghiệp, một sự thiếu tự tin của người làm nhạc.
Nhạc sĩ Quốc Trung: "Nghệ thuật không có chỗ cho sự giả dối"
Như bị chạm nọc khi được hỏi về nhận xét của anh với nhạc Việt, nhạc sĩ Quốc Trung thẳng thắn chia sẻ quan điểm của anh về hát nhép, về sự thiếu đầu tư mang tính lâu dài và nghiêm túc của một số người làm nghệ thuật.
Chương trình Bài hát Việt cũng có rất nhiều người chê là nhạt và chán từ lâu rồi. Anh bàng quan hay cũng thấy mà không muốn nói?
- Tôi hỏi lại bạn nhé, bạn thử tìm xem có cái gì (nghệ thuật ) ở VN mà không nhạt và không chán không?
Nhưng trên thực tế, thay vì trước đây cái gì cũng ngoại, nhạc còn hải ngoại, phim thì Hàn Quốc, Trung Quốc, giờ khán giả của mình cũng đã nghe và xem nhạc và phim Việt rồi đấy chứ?
- Tức là chúng ta đã làm được một việc là đi chỗ không có cho đến chỗ có. Còn việc có như thế nào thì lại khác. Nhưng hãy xem lại đời sống âm nhạc phát triển như thế nào đi. Trong khi chúng ta đang ca ngợi những điều mà âm nhạc Việt đã mang lại trong những năm gần đây như vậy thì người ta lại đưa các ngôi sao ca nhạc hải ngoại về nước ồ ạt. Điều đó đã nói lên âm nhạc của chúng ta đi lên hay đi xuống rồi đúng không?
Đừng chỉ trách Bài hát Việt. Nó cũng là bộ mặt của âm nhạc Việt Nam. Nó cũng cố gắng mang lại bộ mặt thật nhất, cái mặt của chính mình chứ không như các loại mặt nạ khác. Cũng đã có những liveshow hay, có những bài hát rất hay. Có chăng chương trình không còn giữ được phong độ vì nhiều lý do, mà lý do lớn nhất chính là môi trường hoạt động nghệ thuật.
 |
| Nhạc sĩ Quốc Trung |
Với một người làm nghề, theo anh, chúng ta cần định hướng cho khán giả hay định hướng cho các nhà tổ chức các sự kiện âm nhạc?
- Tôi không thích từ định hướng. Có thể định hướng được nghệ thuật không? Hãy cho nó một môi trường lành mạnh. Phải có cạnh tranh thì mới phát triển được. Hiện nay, người ta cứ làm thế nào cho nhanh - rẻ - dễ thì làm sao mà hay cho được.
Nhưng phải có cách nào chứ. Chẳng lẽ cứ để âm nhạc của chúng ta rơi tõm vào cái thung lũng hoang vắng như thế?
- Câu này bạn nên đặt ra với nhà quản lý. Chẳng ai công nhận là âm nhạc của ta đang thụt lùi, đi xuống, ngắc ngoải. Mà toàn nói đến chuyện “hội nhập để ra biển lớn”. Chương trình nghệ thuật hay âm nhạc nào cũng thành công vì mang đầy ý nghĩa to lớn. Chỉ có nghệ thuật thì bé tí với sự nghiệp dư toàn phần.
Mới đây tôi được biết là trong hội diễn ca múa nhạc chuyên nghiệp toàn quốc, cho phép bật đĩa playback các phần đệm múa, đệm của ca sĩ và cả hòa tấu dàn nhạc cũng bật đĩa. Thế có gọi là chuyên nghiệp không nhỉ? Hay như các liveshow hoành tráng được truyền hình trực tiếp cũng thế nốt. Theo tôi biết chẳng có tiết mục nào là hát thật (live) cả. Vì vậy tôi nghĩ Bài hát Việt vẫn đáng khen ngợi nhất.
Hát nhép (lipsync) thì các ngôi sao đẳng cấp thế giới cũng từng làm đấy chứ.
- Nhầm rồi! Thế giới chẳng ai ra diễn mà hát nhép cả. Đâu đó vẫn có những ca sĩ như Britney Spears, Madonna chẳng hạn, bị lên án là hát nhép, nhưng đấy là ở trong những quán bar, vũ trường. Không bao giờ có điều đó khi gọi là liveshow bán vé cả. Thế theo bạn những điều đó là bình thường và nó sẽ giúp các nghệ sĩ của chúng ta tài năng hơn, phát triển hơn, sẽ sánh ngang với các nghệ sĩ thế giới?
Cứ thu trước trong studio, đánh và hát bao giờ thật tốt, rồi ra diễn chỉ việc nhép thì chẳng khác nào lừa khán giả. Đến dàn nhạc giao hưởng cũng nhép, mà còn nhép bằng CD của Karian Vien Sym Orch nữa cơ. Chương trình nào cũng lần đầu tiên, ký ức, thì ai dám nói, ai dám chê.
Với vai trò là người trong cuộc, anh từng có ý kiến với người tổ chức chương trình giả dối như thế chưa?
- Tôi nói cho ai nghe. Tôi phản ứng chuyện này hơn 10 năm nay rồi. Cũng có luật đấy, có ai thực hiện đâu. Chương trình càng to thì càng hát nhép. Thay vì đầu tư tập luyện, đầu tư âm thanh ánh sáng để đảm bảo chất lượng, người ta chỉ việc đầu tư thu thanh.
Nghe anh nói xong, thấy âm nhạc Việt Nam thật bi đát?
- Bạn hỏi thêm những người làm nghề như tôi đi. Cái quan trọng nhất của người làm nghệ thuật là sự tự tin, nếu bạn không có điều này bạn sẽ có điều khác, chứ không thể lừa dối khán giả được. Nghệ thuật không có chỗ cho sự giả dối. Nhưng ở đây, đa số người làm nghệ thuật để lấy tiếng. Có tiếng sẽ có tiền. Cứ lừa dối cho thật nhanh.
Chắc chúng ta nên có đoàn kiểm tra. Những chương trình liveshow mà có hát nhép là phạt ngay?
- Tôi đồng ý là, với một chương trình, để đảm bảo truyền hình trực tiếp, thì phải hát lipsync. Vậy họ cũng nên nói với mọi người biết đó là TVShow, mà đừng mang cả ban nhạc, cũng đừng đeo headset (điện đài) cho các ca sĩ làm gì.
Nhạc sĩ Quốc Trung vẫn quay cuồng với các dự án nghệ thuật!
- Tôi bận lắm, đang làm chương trình cho Nhà hát Ca Múa Nhạc dự hội diễn, Đẹp FS08 phim, hai album, một show quan trọng đầu tháng 11, hai dự án của cơ quan (Học viện Âm nhạc VN), một dự án với nước ngoài. Nói thế vì thấy xót xa thôi chứ mình cứ ngồi đó phán không sao được. Phải lao động chứ.
Đăng ký:
Nhận xét (Atom)